Przedawnienie podatków: kiedy skarbówka gra na zwłokę

Organy podatkowe często traktują wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo lub wykroczenie skarbowe jako sposób na przeciwdziałanie zbliżającemu się terminowi przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Instytucja przedawnienia zobowiązania podatkowego stanowi jeden z podstawowych mechanizmów gwarancyjnych prawa podatkowego. Zgodnie z art. 70 § 1 ordynacji podatkowej (o.p.) zobowiązanie podatkowe co do zasady wygasa po upływie pięciu lat od końca roku, w którym upłynął termin płatności podatku, co zapewnia podatnikom pewność co do granic czasowych odpowiedzialności podatkowej.

Znaczenie tej instytucji modyfikują przepisy dotyczące zawieszenia i przerwania biegu terminu przedawnienia. Szczególną rolę odgrywa art. 70 § 6 pkt 1 o.p., zgodnie z którym wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, powoduje zawieszenie biegu terminu przedawnienia, jeśli istnieje związek między tym postępowaniem a niewykonaniem zobowiązania podatkowego.

W praktyce rozwiązanie to stało się jednym z najczęściej wykorzystywanych instrumentów przez organy podatkowe. Niejednokrotnie treść tego przepisu była nadużywana – był on wykorzystywany w sposób wykraczający poza jego zasadniczy cel, tzn. aby przeciwdziałać zbliżającemu się terminowi przedawnienia.

Na kanwie tego zagadnienia ukształtowało się bogate orzecznictwo, w którym sądy administracyjne oceniały, czy w realiach konkretnej sprawy doszło do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia w świetle brzmienia i celu art. 70 § 6...